Đặc điểm dùng thuốc bệnh liên quan đến Thận

Xưa có câu nói “Can vô hư chứng, Thận vô thực chứng”, nghĩa là nhắc đến tạng Thận chứng hư là nhiều, không có thực chứng; tạng Can phần nhiều là chứng thực, không có hư chứng. Câu nói này tuy không phải hoàn toàn chính xác, nhưng chỉ ra một thực tế chính xác : “tạng Thận đa phần là hư chứng”!

Để thông qua tạng Thận để học về Trung Dược, chúng ta phải tìm hiểu về tạng Thận trước. Thận là gốc của tiên thiên, chủ cốt, tàng tủy, tàng tinh; Thận chủ thủy, là tạng thủy; trong Thận tàng Thận hỏa, có thể ôn hóa hàn tủy, như thế thủy không trở nên lạnh…

Thông qua bệnh tạng Thận để học về trung dược, có thể từ 3 phương diện sau để bắt đầu, đó là Thận âm, Thận dương, Thận tinh. Như thế lại càng rõ ràng hơn! Continue reading

Advertisements

Đặc điểm dùng thuốc bệnh lý liên quan đến Vị

Nguồn: 余浩. 医间道. 北京. 中国中医药出版社,2011. 

Bệnh nhân sẽ thường xuyên nói: “Thầy thuốc ơi! Dạ dầy tôi đau, dạ dầy căng trướng, trào ngược dạ dầy, dạ dầy tôi không biết đói….”

Vị chính là một cơ quan tiêu hóa, Trung Y gọi Vị là “biển của thủy cốc”, ý rằng Vị là cơ quan thu nạp, nấu nhừ thủy cốc; vì đã là cơ quan thu nạp, ninh nhừ đồ ăn, nếu như không thể thu nạp, hoặc sau khi thu nạp lại không thể ninh nhừ, thì đó là bệnh, hoặc là ninh nhừ quá nhanh, đó cũng là bệnh.

Chúng ta hãy xem lại kim chỉ nam, Vị khí là đi xuống, Trung Y gọi là “Vị lấy giáng làm hòa”. Cũng có nghĩa rằng, Vị khí đi xuống là điều hòa, là thuận. Nếu như không giáng, vị khí nghịch lên trên, dịch vị sẽ theo đó trào ngược lên, ăn cơm không thấy ngon, thì sẽ sinh bệnh.

Cho nên chữa bệnh của vị rất đơn giản, mà từ khóa là một chữ “giáng”, chúng ta vừa cùng phân tích, vừa cùng học nào! Continue reading

Đặc điểm dùng thuốc bệnh lý liên quan đến tạng Can

Nguồn: 余浩. 医间道. 北京. 中国中医药出版社,2011:33 – 34. 

Để nghiên cứu về dùng thuốc cho các bệnh liên quan đến tạng Can, chúng ta phải xem lại chức năng tạng Can trước.

Can thuộc mộc, chủ sơ tiết, chủ tàng huyết, Can tàng hồn, là tạng chủ về cân nhắc mưu lược, khai khiếu ở mắt, Can chủ cân, nhuận ra ở móng, về tình chí là giận dữ, về âm thanh là tiếng hét tiếng động lớn, về dịch là nước mắt. Đó là những điều cơ bản và cũng không có gì để tranh luận cả, từ những thứ này để bắt đầu chắc chắn không sai, chắc chắn không có tình trạng mỗi người một ý, ai cũng cho mình là đúng. Continue reading

Tầm quan trọng của dược tính

Nguồn: 余浩. 医间道. 北京. 中国中医药出版社,2011

Dược tính có hàn nhiệt ôn lương, có thăng giáng phù trầm, không hiểu rõ về dược tính của dược vật, lúc kê phương chỉ dựa vào tác dụng của một vị thuốc mà cho vào, thì sẽ khó mà đạt được hiệu quả. Trong phần trước của chương này có nhắc đến dùng Tỏi, chính là dựa vào tính năng có thể dẫn khí huyết đi xuống. Khí huyết đi xuống rồi, bệnh sẽ đỡ. Dược học hiện đại khi nghiên cứu về dược vật, ưa thích từ các thành phần của dược vật mà tiến hành nghiên cứu, trong tỏi có chứa dịch chiết tỏi, có thể kháng khuẩn tiêu viêm, có thể làm mềm mạch máu, thậm chí có thể chống ung thư, nhưng không có cách nào nghiên cứu làm sao Tỏi có thể dẫn khí huyết đi xuống, vậy tại sao? Đây là đặc tính riêng vốn có của bản thân dược vật! Continue reading

TỪ TRỒNG TRỌT ĐỂ XEM LẠI CÁCH CHỮA BỆNH CAN

Nguồn: 曾培杰,陈创涛. 任之堂医经心悟记. 北京,中国中医药出版社,2014:63-65.

Hoàng Đế Nội kinh viết: “Mộc uất đạt chi[木郁达之][1]”.

Tứ thánh tâm nguyên viết: “Mộc sinh vu thủy, thủy noãn mộc vinh, sinh phát nhi bất uất tắc[木生于水,水暖木荣,生发而不郁塞][2]

Mộc sinh ở thủy mà thành nhờ thổ, thích điều đạt mà ghét uất ức. Điều trị bệnh của Can Mộc, cần phải học cách trồng cây làm ruộng. Nông dân trồng cây làm ruộng đòi hỏi phải làm tơi đất bón phân tưới nước, cho đến nhổ cỏ dại. Thầy thuốc điều can, kiện vận Tỳ Vị cũng chính là làm tơi đất, tư dưỡng Can Thận chính là tưới nước bón phân, sơ Can lợi Đởm chính là hỗ trợ hoa màu sinh trưởng, trừ diệt cỏ dại. Continue reading

TỪ ÁNH NẮNG VÀ MÂY ĐEN NGỘ THÔNG VỀ PHÉP GIÁNG

Nguồn: 曾培杰,陈创涛. 任之堂医经心悟记. 北京,中国中医药出版社,2014:153 – 155.

Trong sách Y thuật có viết: “Người dựa vào Vị khí để sống, thuốc dựa vào Vị khí để vận chuyển”.

Cổ nhân nói: “Vị lấy giáng làm hòa”.

Túc Dương Minh Vị là kinh đa khí đa huyết, Vị Tràng dựa vào thông giáng làm bổ. Trên là dương, dưới là âm, Dương Minh Vị kinh một khi thông giáng, âm dương trên dưới tự nhiên mà đối lưu. Continue reading

KINH MẠCH VÀ TẠNG PHỦ

Nguồn: 曾培杰,陈创涛. 任之堂医经心悟记. 北京,中国中医药出版社,2014:126 – 127.

Hoàng Đế Nội Kinh có viết: “Kinh mạch giả, sở dĩ có thể quyết sinh tử, xử lý trăm bệnh, điều hòa hư thực, không thể không thông[经脉者,所以能决死生,处百病,调虚实,不可不通]”.

Lại viết: “Mạch Túc thiếu dương đởm, đi qua ngực, qua sườn.[胆足少阳之脉…循胸,过季肋]”

Có một ông lão, 76 tuổi, ngực sườn bên phải đau âm ỉ tái phát nhiều lần đã nhiều năm nay, vài ngày gần đây nặng thêm.

Thầy tôi nói, đó là nơi kinh Đởm đi qua, mạch Quan bên trái huyền khẩn, có phải có sỏi túi mật hoặc viêm túi mật không?

Ông lão gật đầu, nói đúng vậy.

Thầy tôi nói, giờ là mùa thu, khí hướng xuống dưới mà thu về, bệnh nhân vốn thể trạng đàm trọc, các đường ống dễ bị tắc nghẹn, không thông thì đau. Bệnh nhân này kinh mạch trên cơ thể giống như đường cao tốc vậy, duy trì trạng thái vô cùng thông suốt, chỉ cần có chút tắc lại, người sẽ khó chịu. Continue reading