TỪ ÁNH NẮNG VÀ MÂY ĐEN NGỘ THÔNG VỀ PHÉP GIÁNG

Nguồn: 曾培杰,陈创涛. 任之堂医经心悟记. 北京,中国中医药出版社,2014:153 – 155.

Trong sách Y thuật có viết: “Người dựa vào Vị khí để sống, thuốc dựa vào Vị khí để vận chuyển”.

Cổ nhân nói: “Vị lấy giáng làm hòa”.

Túc Dương Minh Vị là kinh đa khí đa huyết, Vị Tràng dựa vào thông giáng làm bổ. Trên là dương, dưới là âm, Dương Minh Vị kinh một khi thông giáng, âm dương trên dưới tự nhiên mà đối lưu.

Có một bệnh nhân tuổi cao, nữ, 66 tuổi, ợ chua đã 11 ngày, ăn kém. Đã uống thuốc dạ dày, không thấy có tác dụng, ngược lại lưng eo lạnh, bàn chân tê lạnh, bà liền tới Nhậm Chi Đường khám bệnh.

Thầy tôi nói, chúng ta điều trị ợ chua, rất ít khi đi theo lối tư duy trung hòa dịch vị, mà đều là thông giáng Dương Minh. Lục phủ dựa vào thông giáng làm hòa, bà này phía trên ợ chua, thiêu tâm, phía dưới eo chân lạnh, đó là thượng hàn hạ nhiệt, nhiệt khí ở trên không thể đi xuống phía dưới.

Thầy tôi xem mạch xong, kê cho bà ấy trường lục vị (Hỏa Ma Nhân, Trư Giáp, Ngải Diệp, Khổ Sâm, Kê Thi Đằng (cỏ cứt gà), Hồng Đằng (dây Huyết Đằng)) gia vị. Phương dược gồm:

Hỏa Ma Nhân 20g, Trư Giáp 10g, Ngải Diệp 5g, Khổ Sâm 5g, Kê Thi Đằng 30g, Hồng Đằng 20g, Chu Tử Sâm 10g, Mộc Hương 15g, Hương Phụ 15g, Hoàng Kỳ 30g, Tri Mẫu 10g, Đương Quy 15g, Đảng Sâm 20g.

Sau khi bệnh nhân uống 3 thang, ợ chua đã đỡ, chân bàn chân cũng đã ấm áp hơn, đại tiện cực kỳ thông sướng, toàn bộ cơ thể giống như được cởi trói.

Thầy tôi nói với mọi người, bệnh nhân này tình chí không thoải mái, cộng thêm ăn uống không điều tiết, người nông thôn thường nói ăn phải “cơm nén giận”,là  đem theo tâm thái uất giận, lại ăn cơm một cách vội vã, như thế tích thực phẩm có hình cùng với khí vô hình cùng tắc tại đó, không đi xuống được, dịch chua sẽ trào lên trên, sẽ thiêu tâm, phiền táo, ngủ không ngon. Dương Minh Vị Tràng giáng không được, lưng sẽ lạnh, chân bàn chân sẽ tê lạnh.

Vậy tại sao dùng thông giáng Dương Minh, sẽ có thể khiến cho bệnh nhân lưng chân ấm áp hơn.

Thầy tôi nói, Dương Minh Vị kinh nhiều khí thủy cốc nhất, cổ nhân nói nó là kinh nhiều khí nhiều huyết, Dương Minh Vị nhiệt khí khi dồn lại, dừng ở phía trên không đi xuống dưới, phía trên sẽ nóng mà phía dưới lạnh, làm cho nó đi xuống dưới, phiền nhiệt phía trên cũng sẽ tiêu đi, phía dưới cũng sẽ ấm hơn. Cho nên gặp phải bệnh nhân kiểu này, bộ quan ở Trung Tiêu uất trệ, ợ chua bỏng rát, chân tê lạnh, các bạn phải nhớ kỹ cần thông giáng Dương Minh. Tức là:

“Thượng nhiệt hạ hàn thối lương ma, dương minh thông giáng nhiệt hạ đạt

Phiền táo bất ninh miên hựu sai, trị bệnh đương tiên sát kỳ hạ

Dịch: Thượng nhiệt hạ hàn đùi lạnh tê, Dương Minh thông giáng đưa nhiệt xuống dưới. Phiền táo không yên khiến ngủ không ngon, trị bệnh đương nhiên phải kiểm tra ở dưới.

Tại sao bệnh nhân đã uống thuốc trung hòa dịch vị, dạ dầy vẫn không dễ chịu? Bởi vì nó chưa giải quyết được vấn đề gốc rễ là vị khí thông giáng. Thầy tôi thường nói, người dựa vào vị khí để sống, thuốc uống vào cũng cần phải dựa vào Vị khí mới có thể vận hóa. Cho nên cần phải cẩn thận suy nghĩ, tại sao chúng ta điều trị bệnh Tỳ Vị, bệnh Can Trường, thường dùng các thuốc lú khí tỉnh tỳ, khai vị tiêu thực như Mộc Hương, Hương Phụ hoặc Trần Bì, Tam Tiêu Tiên? Không chỉ đối với bệnh nhân tích trệ mới dùng, mà cũng là đang giúp đỡ người bệnh vận hành dược lực.

Các bạn hãy đi xem, tại sao luồng khí trong người, uất ở cục bộ, cục bộ sẽ nóng, nhưng những chỗ khác trong toàn thân thì lạnh? Lúc này hàn nhiệt, hư thực thác tạp đan xen nhau, cần phải điều trị như nào? Cần phải nhằm vào triệu chứng của bệnh tật của họ, hay tập trung vào khí cơ của họ? Cần đi trị bệnh, hay đi hồi phục sinh lý bình thường trong cơ thể của họ? Ở góc độ khác nhau, tư duy chỉ đạo dụng phương cũng sẽ không giống nhau.

Vào ngày mây đen phủ khắp bầu trời, khi mà tầng mây dầy lên, ánh nắng trên trời cũng vẫn như bình thường mà chiếu xuống. Nhưng sự ấm áp của ánh nắng sẽ không thể đến được mặt đất một cách thuận lợi, kết quả là trên mặt đất sẽ rất âm u lạnh lẽo. Khi này, sau khi mây đen biến thành mưa rơi xuống, bầu trời lại hồi phục vẻ trong xanh lần nữa, ánh nắng chiếu rọi, mặt đất cũng rất nhanh ấm áp trở lại.

Mặt trời không có ngày nào không chiếu sáng cho trái đất, tạng Tâm trong cơ thể cũng không có phút nào không cung cấp năng lượng cho lục phủ ngũ tạng. Đàm trọc trong ngực của cơ thể, tích trệ ở Vị Tràng, sau khi thông giáng, thì ánh nắng của tạng Tâm cũng sẽ trực tiếp sưởi ấm đến đầu ngón chân. Thế gian này từ trước đến nay không lúc nào thiếu đi ánh nắng, mà là rất nhiều nơi bị sương móc âm u chặn lại, ánh nắng không có cách nào tới được những chỗ đó.

Dịch: Trần Anh

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s